Τρόποι συλλογής της ελιάς
1. Μάζεμα από το έδαφος
2. Με ραβδισμό.
3. Με τα χέρια.
4. Με σείση του δέντρου.
1. Μάζεμα με τα χέρια από το δέντρο.
Αυτή η μέθοδος συνίσταται για να έχουμε το καλύτερο ποιοτικώς λάδι. Για τον
τρόπο αυτό χρησιμοποιούνται σκάλες, με τις οποίες οι συλλέκτες συλλέγουν
τις ελιές όταν πρόκειται για ψηλά δέντρα. Για τα χαμηλά, η συγκομιδή γίνεται
από το έδαφος. Οι ελιές που μαζεύονται με τα χέρια δεν υφίστανται κακώσεις
και γι’αυτό εκτός από όσες χρησιμοποιούνται για λάδι, οι επιτραπέζιες
μαζεύονται αποκλειστικά με αυτόν τον τρόπο. Με τη μέθοδο αυτή, οι ελιές
είναι πάντα καλές λόγω ευγενικής μεταχείρισης.
2. Συλλογή με ραβδισμό.
Για την εφαρμογή της μεθόδου, χρησιμοποιούνται μακριά ραβδιά από
εύκαμπτο ξύλο, όπως είναι η λυγαριά, με τα οποία κτυπούν τους
καρποφόρους κλάδους, όπου με τα κτυπήματα αποσπώνται οι ελιές οι οποίες
πέφτουν στο έδαφος για να συλλεχθούν στη συνέχεια. Παρόλο που αυτή η
μέθοδος εφαρμόζεται από αρχαιοτάτων χρόνων, παραδοσιακή καθώς είναι,
και θα λέγαμε προσφιλής σε σχέση με τις άλλες, παρουσιάζει ορισμένα
μειονεκτήματα, τα οποία είναι:
Ο καρπός και το δέντρο τραυματίζονται, με αποτέλεσμα το δέντρο να
προσβάλλεται πολύ εύκολα από ασθένειες. Ο καρπός έχει κακώσεις, όπου
μέσα από αυτές ανοίγεται ο δρόμος από το έδαφος σε όλους τους
μικροοργανισμούς (βακτηρίδια, μύκητες, κ.λ.π.) να μπουν μέσα στη σάρκα
της ελιάς, όπου και προκαλούν μολύνσεις με αποτέλεσμα το λάδι που
παράγεται από τέτοιες ελιές, να είναι κατώτερης ποιότητας, έχοντας αυξημένη
οξύτητα.Ακόμη, με το ραβδισμό προκαλούνται βλάβες στους οφθαλμούς του
φυτού, αποσπώνται φύλλα και μικροί κλάδοι, που έχει ως αποτέλεσμα το
δέντρο να μην έχει καρπούς την άλλη χρονιά.
3. Συλλογή από το έδαφος
Και αυτός ο τρόπος συγκομιδής είναι πολύ διαδεδομένος. Περιορίζεται μόνο
στις ελιές που βρίσκονται στο έδαφος. Συλλέγονται οι καρποί λόγω
υπερωρίμανσης, ή από την προσβολή κάποιας ασθένειας. Αποτέλεσμα της
πτώσης του καρπού είναι να βρωμίζει από το χώμα, τις λάσπες και μετά από
αυτό μολύνεται και αλλοιώνεται η ποιότητά του στο έδαφος, ακόμη και αν είναι
υγιής πριν πέσει στο έδαφος.Το μάζεμα του καρπού με αυτόν τον τρόπο,
επειδή είναι πιο εύκολο σε σύγκριση με τις άλλες μεθόδους, είναι ο πιο
οικονομικός τρόπος. Η μέθοδος αυτή παρουσιάζει και άλλους κινδύνους.
Ένας από τους σημαντικότερους είναι να χαθεί σημαντικός ελαιοκάρπων από
πλημμύρες, εκεί όπου τα εδάφη είναι επίπεδα.
Συμπερασματικά, τα μειονεκτήματα της συλλογής του ελαιοκάρπου από το
έδαφος είναι:
α) Η περίοδος της συγκομιδής διαρκεί περισσότερο.
β) Φθορές της ελιάς από έντομα, ζώα και μύκητες.
γ) Μείωση των οργανοληπτικών χαρακτηριστικών. (Αλεξάκης, 1998)
Εντούτοις, ο φυσικός τρόπος απομάκρυνσης του καρπού από το δέντρο έχει
ένα καλό που αντανακλά στο φυτό: τη σωστή και πλούσια καρποφορία του
δέντρου την επόμενη χρονιά. Αφού ο καρπός που πέφτει ενώ έχει ωριμάσει
πλήρως, έχουμε την ανάπτυξη σωστής καλλιέργειας με τους κλώνους να
βλαστάνουν πάλι απρόσκοπτα και φυσιολογικά.
Η συλλογή της ελιάς είναι από τα πιο σημαντικά στάδια της ελαιοπαραγωγής.
Ο τρόπος με τον οποίο γίνεται, αποτελεί κριτήριο και επιβαρύνει οικονομικά
την παραγωγή. Όλες οι προσπάθειες για εξεύρεση λύσεων με μηχανικά μέσα
και μεθόδους έχουν σκοπό την ελάττωση των εργατικών χεριών, με
αποτέλεσμα τη μείωση της εργατικής δαπάνης. Και αυτό, διότι το κόστος της
συλλογής επιβαρύνει αρκετά το τελικό προϊόν. Φτάνει αυτή η δαπάνη το 50%
του παραλαμβανόμενου ελαιολάδου. Αλλά, η ανεύρεση εργατικών χεριών την
εποχή που πρέπει να πραγματοποιηθεί η συγκομιδή, γίνεται όλο και πιο
δύσκολη.
4. Συγκομιδή με δοντιές
Με τη συσκευή δονήσεων, ένα μηχανισμό που προκαλεί δονήσεις στο δέντρο,
πέφτουν οι καρποί. Με το μηχανισμό αυτό, προκαλούνται κραδασμοί στον
κορμό ή σε χοντρούς κλώνους. Στη συνέχεια, αυτές οι δονήσεις μεταφέρονται
μέχρι την άκρη κάθε κλώνου έως το τελευταίο φύλλο ή και την πιο
απομακρυσμένη ελιά. Έτσι, αποσπώνται οι ελιές και πέφτουν στο δίχτυ, από
όπου συλλέγονται στη συνέχεια.
Ο δονητής συνήθως χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με ψεκαστικές ουσίες, οι
οποίες διευκολύνουν την αποκόλληση του καρπού. Οι ουσίες αυτές, χημικά
σκευάσματα με τα οποία διαβρέχεται το δέντρο, προκαλούν χαλάρωση του
ποδίσκου με αποτέλεσμα να αυξάνεται η απόδοση του μηχανήματος. Τέτοιες
ουσίες είναι η γλυκερ5ίνη, το ασκορβικό οξύ, η αιθυλογλυκενόλη, η
τριαιθανολαμίνη, κ.α.
Ένα βασικό πλεονέκτημα που παρουσιάζει η μέθοδος αυτή είναι ότι, το λάδι
που αποδίδεται από τη συλλογή με αυτόν τον τρόπο είναι εκλεκτής ποιότητας.
Η συσκευή αυτή δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε όλα τα ελαιόδεντρα λόγω
της διαμόρφωσης του εδάφους, και ένεκα του όγκου της, αφού παρουσιάζει
δυσκολία στη μετακίνηση. Για τους παραπάνω λόγους, η συσκευή καθίσταται
περιορισμένης χρήσης και χρησιμοποιείται όπου ο χώρος το επιτρέπει.
5. Συλλογή με τα χέρια.
Ο
καρπός συλλέγεται χτενίζοντας τα καρποφόρα κλαδιά με τα χέρια ή με
ειδικές χτένες. Αν πρόκειται για μεγαλόκαρπες επιτραπέζιες, στις οποίες
οι μωλωπισμοί και οι τραυματισμοί των καρπών μειώνουν σοβαρά την
εμπορική αξία, οι καρποί τοποθετούνται απευθείας σε καλάθια επενδυμένα
με πανί και όλοι οι χειρισμοί γίνονται προσεκτικά. Στις άλλες
περιπτώσεις, οι καρποί ρίχνονται στο έδαφος πάνω σε στρωμένα πανιά ή
δίχτυα από όπου μετά συλλέγονται και τοποθετούνται σε σάκους. Η τεχνική
αυτή εφαρμόζεται σε επιτραπέζιες και σε μικρά δέντρα των ελαιοποιήσιμων.
Είναι η δαπανηρότερη μέθοδος αλλά έχει σημαντικά πλεονεκτήματα γιατί
αποφεύγεται ο τραυματισμός των καρπών και του δέντρου και δίνει καλή
καθαρότητα του ελαιοκάρπου από φύλλα.
